Jan Hein Donner en achteruit inparkeren

Ach, wat moet ik toch vaak aan schaakgrootmeester Jan Hein Donner denken. Donner (1927-1988) was de sterkste schaker van Nederland in de periode tussen Max Euwe en Jan Timman. Hij was tegendraads en hield er scherpe meningen op na. Zo was hij van oordeel dat “hoe pijnlijk het ook is”, vrouwen niet kunnen schaken. Waren zij dan dommer dan mannen? Nee, dat niet, aldus de grootmeester, maar waar het hen aan ontbrak, was instinct. En dat heeft een mens toch echt nodig voor het spelen van een behoorlijke pot schaak.

Ai, dat was tegen het zere been. We schrijven namelijk het jaar 1968. “Meneer Donner, u discrimineert,” schreef een boze Dolle Mina. “U bedoelt eigenlijk te zeggen dat negers niet kunnen schaken”. Waarop de grootmeester antwoordde: “nee, mevrouw, u begrijpt mij niet goed. Negerinnen kunnen niet schaken. Dat is het nu juist.”

Geen enkele onderzoeker die ooit de moeite heeft genomen de stelling van Donner wetenschappelijk te onderbouwen. Dat is maar goed ook, want tegenwoordig wordt menig grootmeester van het bord gemept door de Hongaarse schaakster Judith Polgar, die zich met gemak handhaaft tussen alle mannen uit de mondiale schaak top-10.

Maar wat zou Donner hebben gevonden van het recente onderzoek naar de vraag wie beter kan autorijden: de man of de vrouw? De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) waagde zich aan een conclusie. Uit studies en statistieken concludeerde zij dat vrouwen beter autorijden dan mannen. Per miljard afgelegde kilometer rijden 2,91 mannen zich dood, tegenover ‘slechts’ 1,67 vrouwen. “Als je naar het totale plaatje kijkt”, aldus de onderzoekers, “rijden vrouwen simpelweg veiliger.”
Dat was de mannen tegen het zere been. “Waarom rijden er dan geen vrouwen in de formule 1?” klonk het verongelijkt, “om over achteruit inparkeren nog maar te zwijgen.”

Kortom, de onderzoekers – allen mannen – kregen als de brengers van het slechte nieuws een storm aan kritiek over zich heen. Onbezorgd een pilsje pakken in de kroeg was er niet meer bij. Of meneer de onderzoeker, die hier zo lekker aan de tap hing, in zijn onderzoek ook had meegenomen dat ongelukken door mannen vooral ontstaan doordat zij moeten anticiperen op levensgevaarlijke manoeuvres van vrouwen?

Dat was geen leven zo. Hoogste tijd dus voor de onderzoekers om het een en ander te nuanceren: uit statistieken blijkt misschien wel dat vrouwen beter autorijden dan mannen, maar dat neemt niet weg dat mannen meer talent voor autorijden hebben dan vrouwen. Mannen beheersen hun voertuig namelijk beter. Maar ja, dan komt dus de wet van de remmende voorsprong om de hoek kijken. Mannen worden overmoedig en nemen meer risico’s. Vandaar dus die getallen, maar zoals ieder weldenkend mens weet, aldus één van de onderzoekers: “mannen kunnen beter autorijden dan vrouwen. Alleen doen ze het niet.”

Ja, dat is een zin die we even op ons moeten laten inwerken. Cijfers vertellen blijkbaar de waarheid niet. Een sterk staaltje draaikonterij. De onderzoekers hadden beter kunnen melden dat veiligheid het belangrijkste aspect in het verkeer is. Dan was de discussie meteen gesloten geweest.

Jammer dat Donner niet meer leeft. Ik had het hem graag horen zeggen na zijn zoveelste nederlaag tegen Judith Polgar. “Natuurlijk schaak ik veel beter dan zij, alleen doe ik het niet.” Het zou hem vergeven zijn. Donner heeft namelijk nooit zijn rijbewijs gehaald.

4 reacties op “Jan Hein Donner en achteruit inparkeren”

  1. ‘Beter dan haar’, Koelman? Of schuif je wijlen Donner even die loeier van een taalfout in de schoenen?

    Judit Polgar (overigens nr. 20 van de wereld) is weliswaar een fenomeen, maar wel de enige vrouw die zich ooit ook maar enigszins met de mannentop heeft kunnen meten. Tegelijkertijd weet iedereen dat vrouwen niet dommer zijn dan mannen. Waarom schaken ze dan toch slechter? De geaccepteerde uitslag is dat meisjes het wel kunnen, maar in tegenstelling tot al die kansloze nerds wel iets beters te doen hebben dan met de neus in de boeken zitten.

    Kortom, vrouwen kunnen wel schaken maar doen het alleen niet.

  2. Luuk Koelman

    Ai, inderdaad een knoepert: beter dan ZIJ. Snel verbeteren dan maar!
    Schande over mij en mijn nakomelingen. (-;

  3. Eindelijk heeft Nederland het gedocumenteerde bewijs: Ook Koelman heeft zijn zaad in vruchtbare bodem geplant.

    🙂

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top