Niemand die het weet wanneer het over hersenen gaat

Hersenen, zelfs de knapste koppen hebben er nauwelijks verstand van. Dat bleek maar weer toen begin dit jaar een neuroloog twee elektroden implanteerde in de hersenen van een enorm dikke, 50-jarige Canadees. Doel van de operatie: via deep brain stimulation (‘diepe hersenstimulatie’) de allesoverheersende eetlust van meneer indammen.

Professor Andres Lozano, een autoriteit op het gebied van hersenstimulatie, voert de operatie uit. Onder plaatselijke verdoving boort hij twee gaten in de schedel van de dikkerd, elk zo groot als een stuiver. Terwijl de patiënt bij kennis is, gaat Lazona met twee elektroden op zoek naar de hypothalamus; een hersenkwab ter grootte van een kers, diep weggestopt in de hersenen. De hypothalamus produceert hormonen en beïnvloedt een breed scala aan menselijke gedragingen. Onder andere ons seksueel, sociaal en agressief gedrag zouden hier hun oorsprong vinden – dus wie weet ook wel ons eetgedrag.

Het plaatsen van beide elektroden neemt enkele uren in beslag. Doordat de patiënt bij kennis is, kan Lozano met behulp van kleine stroompjes steeds testen waar hij nu zit met zijn elektroden. Wanneer beide elektroden eenmaal op hun plaats zitten, wordt onder het borstbeen een soort van ‘pacemaker’ geplaatst. Dat is de ‘batterij’ die stroomstootjes levert aan de elektrodes.

Na de operatie kan het fine tunen beginnen. In de weken die volgen, varieert Lozano via de pacemaker de sterkte, frequentie en duur van de stroompjes. Net zo lang tot hij de optimale prikkeling heeft gevonden om de dikke meneer te verlossen van zijn enorme eetlust. Tenminste, dat is de bedoeling. Bij de patiënt treedt echter een onverwachte bijwerking op: lang vergeten herinneringen uit zijn vroege jeugd keren plots terug. Hoe sterker de stroomstootjes die de professor hem toedient, des te duidelijker de herinneringen. Maar zodra de stroomstootjes worden verminderd, vervagen de herinneringen weer. Ook scoort de dikke meneer, wanneer de elektrodes extra worden geactiveerd, veel beter tijdens geheugentests.

De professor begrijpt er niets van. Volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten heeft de hypothalamus namelijk niets van doen met onze herinneringen. Maar dat onbegrip slaat alras om in enthousiasme. Wetenschappers zijn namelijk onverbeterlijke optimisten. ‘Vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan,’ moet Lozano gedacht hebben.

Nu heet het dat deep brain stimulation ook prima geschikt is om het geheugen een flinke oppepper te geven. Lozano wil tests gaan uitvoeren op dementerenden. Wie weet krijgen zij met behulp van deep brain stimulation iets van hun geheugen terug.

Prachtig, zo’n ontdekking, ook al weet geen enkele neuroloog waarom het werkt. Hersenchirurgie is een beetje als een trap geven tegen een onwillige frisdrankautomaat; soms helpt het. Fijn voor Lozano die zijn wetenschappelijke carrière weer een flinke boost kan geven, maar mijn gedachten gaan uit naar de dikke meneer. Wat is hij met deze operatie opgeschoten? Hij heeft elektroden in zijn hersenen, een pacemaker onder zijn borstbeen en een prima geheugen zolang de stroom het doet. Maar zijn eetlust is nog steeds even groot als voor de ingreep. De arme drommel.

2 reacties op “Niemand die het weet wanneer het over hersenen gaat”

  1. De dikke man heeft zich vrijwillig onderworpen aan het onderzoek. Hij wist dat er geen garantie op succes was. Arme drommel wat betreft zijn eetlust, maar geweldig dat hij af en toe weer herinneringen van heel vroeger had, veel mensen zouden er jaloers op zijn om sowieso weer iets van vroeger te herinneren. Ziehier: http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080130092102.htm

    Deze man zal trots zijn meegewerkt te hebben aan belangrijke wetenschappelijk onderzoek. Hopelijk hebben miljoenen mensen in de toekomst er baat bij.

    Wat heeft hij er baat bij? Herinneringen, beter kunnen nadenken, plus dat hij aandacht heeft, hij wordt serieus genomen. Lijkt me heel wat.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top