Niets te verbergen

De geruchtmakende Puttense moordzaak is dicht bij een oplossing. Tenminste, dat wordt beweerd. De 33-jarige Ronald P. liep recentelijk tegen de lamp toen zijn DNA een match opleverde met sperma dat op het been van Christel Ambrosius was achtergebleven. Goed nieuws, vooral te danken aan een speciale wet die bepaalt dat veroordeelden van zware misdrijven (Ronald P. mishandelde ooit zijn vriendin) verplicht zijn DNA af te staan.

Deze ‘voorlopige ontknoping’ in de Puttense moordzaak wordt vaak aangehaald als hét argument voor een nationale databank waarin het DNA-profiel van elke Nederlander is opgeslagen. Waarom ook niet? Wie niets te verbergen heeft, heeft ook niets te vrezen. Wanneer iedere Nederlander een klein beetje wangslijm afstaat, is het snel gedaan met de criminaliteit in ons land. Ga maar na: met het DNA van zestien miljoen mensen onder handbereik had de recherche in de Puttense moordzaak nooit zo kunnen miskleunen. Toch?

Het tegendeel is waar. De recherche had genoeg DNA voorhanden om de juiste conclusies te trekken. Zo wees DNA-onderzoek uit dat het sperma op Christels been niet afkomstig was van de Puttense verdachten Dubois en Viets. Toch draaiden zij onschuldig de cel in toen de recherche met de ‘sleeptheorie’ op de proppen kwam: het sperma zou van een eerder seksueel contact zijn. Dubois en Viets hadden het tijdens de verkrachting uit haar vagina ‘gesleept’.
Onzin natuurlijk, maar het onderstreept wel mooi dat DNA-sporen niet zaligmakend zijn. Wanneer ik op straat spuw en de volgende dag ligt daar een dode man, dan maakt dat mij nog niet tot dader – ook al toont DNA onderzoek aan dat het mijn speeksel is. Met dat gegeven gaat de openbaar aanklager in de Puttense moordzaak het nog moeilijk krijgen. Ronald P. beweert namelijk een geheime seksuele relatie met Christel Ambrosius te hebben gehad. Dat verklaart het sperma op haar been. Die ‘sleeptheorie’ is zo gek nog niet. Verder nog iets meneer de aanklager?

Politici hebben wel oren naar een bevolkingsdatabase boordevol DNA-profielen. De eerste omtrekkende bewegingen zijn er al. Zo wil het CDA dat na een zwaar misdrijf buurtbewoners en omstanders verplicht worden mee te werken aan grootschalig DNA-onderzoek. Iedereen is verdachte. Principiële bezwaren? Wat een onzin. De Belastingdienst weet hoeveel je verdient, Bol.com weet wat je leest, je provider weet welke sites je bezoekt, Albert Heijn weet welke levensmiddelen je koopt en Google weet de rest. Dus wat is het probleem met het afstaan van DNA en – logisch gevolg – uiteindelijk een nationale DNA-databank?

Het probleem is dat niemand weet wat de wetenschap over bijvoorbeeld twintig jaar allemaal uit ons DNA kan aflezen. Anno 2008 hebben we de handel in persoonsgegevens; anno 2028 kan dat de handel in DNA-profielen zijn. Ideaal voor een verzekeraar die wil weten of een klant genetisch gezien een verhoogde kans op kanker heeft. Het kan zomaar gebeuren, want als iets zich op een hellend vlak bevindt dan is het wel onze privacy. Maar goed, wie niets te verbergen heeft, die heeft ook niets te vrezen. Toch?

6 reacties op “Niets te verbergen”

  1. Blitzwing

    Mooi weer Luuk, er mag best wat meer aandacht komen voor de negatieve gevolgen van al die controle. Het lijkt wel alsof niemand 1984 gelezen heeft…

  2. je schoonzus

    Hoi Luuk,

    Zo had ik het nog nooit bekeken, ik moet je gelijk geven.

  3. Wetenschappelijk versus maatschappelijk ligt het probleem wat anders.

    Het is heel goed mogelijk om een DNA profiel te maken waarvan niets ook maar enig informatie kan geven wat voor bijv. verzekeraars van belang kan zijn. Dit is precies wat men tegenwoordig doet met forensische DNA typering (ook ouderschapstesten vallen hier onder). Het is een simpele moleculair biologische techniek waarbij men zgn. microsatellieten aantoont. DIt zijn nietszeggende gebieden tussen de genen in. Het geeft je niets anders dan een uniek codenummer per persoon.

    Het probleem is dus niet de techniek maar (a) wat de overheid doet met het biologische materiaal wat overblijft na de bepaling, en (b) hoe het OM met wetenschappelijke data omgaat.

    (a) bewaren ze het monster? Doen ze andere bepalingen ermee? Je weet het maar nooit want de overheid is zo ondoorzichtig.
    (b) laten we eerlijk zijn, het OM begrijpt de wetenschap niet. Sleeptheorie? Statistiek (in bijv. de Lucila B. zaak)? Ze maken er een zooitje van. Je bent ooit op het plaats delict geweest? Je bent meteen schuldig want ze moeten iemand pakken. Ben je nog eens een gewone, werkende, maatschappelijk bewuste burger? Dan krijg jij wel een zware straf!

    Trouwens, de grootste fout wordt al gemaakt als mensen denken dat privacy betekent dat je iets te verbergen hebt. Privacy is een inherent recht en heeft niets met het verbergen van zaken te maken.

  4. Je ziet dat de overheid de laatste tijd incidenten aangrijpt om een hele bevolking te knechten. Een conducteur met een kruisje krijgt een verbod, gelijk onstaat er een discussie over het vertonen van christelijke symboliek op christelijke scholen en een verbod op het plan om bij elke Nederlandse school de Nederlandse vlag te laten wapperen.

    Met laat “per ongeluk” 1 Nigeriaan door met wat explosief materiaal bij zijn jongeheer, en gelijk moet geheel Europa aan de bodyscan en maakt Amerika plannen voor anti terrorisme eenheden te plaatsen in Jemen en Somalie.

    De politie schiet per ongeluk een onschuldige bezoeker neer op een festival in Rotterdam en gelijk zijn er plannen om in heel Nederland bij ieder festival iedere bezoeker een bandje te geven met al zijn prive gegevens op een chip.

    Misschien kan je zelf het lijstje aanvullen, of gewoon goed het nieuws volgen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top