Coronavirus: epidemie of mediademie?

“Kijk maar weg!” mompelen verstokte krantenlezers als ik ze vertel dat ik het nieuws niet volg: “Steek je kop maar in het zand!” Ongelooflijk vinden ze het, die desinteresse. Zij maken zich tenminste wél druk over het coronavirus. En de media houden hen op de hoogte. Want je mag dat virus niet onderschatten!

Doe ik ook niet. Alle relevante cijfers over het coronavirus kun je gewoon live volgen op de geweldige website Worldometer. Daar heb je echt geen mediacircus voor nodig. Op het moment van schrijven (3 maart) zijn er wereldwijd 92.870 infecties, 3.168 doden en 48.469 personen die weer gezond verklaard zijn.

En jazeker: hier kun je zien dat het coronavirus gevaarlijk is voor hoogbejaarden, rokers en patiënten met luchtwegaandoeningen. Maar ook dat het sterftecijfer onder kinderen van 0 tot 9 jaar letterlijk núl is. Ter vergelijking met het influenzavirus: alleen al in de VS stierven 180 kinderen aan de seizoensgriep van 2017/2018. Maar daar hoor je niemand over.

Om het een en ander ook dichter bij huis in perspectief te plaatsen: de seizoensgriep van 2017/2018 kostte alleen al in Nederland aan 9400 mensen het leven. Ik kan me niet herinneren dat toen ook maar werd geopperd om bedrijven te sluiten. En nu? Nu is al bij een tiental besmettingen het ganse land in paniek. Let wel: niet door toedoen van de overheid. Louter door de hysterische berichtgeving van de media.

Overdrijf ik? Nee.

Check dan die chocoladeletters op de voorpagina van de Telegraaf. Andere kranten net zo. Het Brabants Dagblad: Man (56) met coronavirus vierde carnaval in Loon op Zand, of hij in Tilburg is geweest is nog niet zeker. Of deze kop in het Algemeen Dagblad: Tilburgse coronapatiënt was al paar dagen niet lekker en ‘dan kun je besmettelijk zijn’. En: Amsterdamse Coronapatiënt was afgelopen week nog luizenmoeder.

Allemaal koppen die enkel bedoeld zijn om onrust te zaaien. Zo creëren media doelbewust de bange burger. Laat ze maar lekker klikken op al die onrustberichten! Want vergis je niet: angst is de kurk waarop nieuws drijft.

Journalisten roepen altijd dat zij de waakhonden van de democratie zijn, maar dat is een leugen. Bijna alle media zijn gewoon commerciële bedrijven waar de schoorsteen moet roken. En niets verkoopt beter dan paniek. Vandaar die krantenkoppen, zo groot als chocoladeletters. De bange burger gelooft nu eenmaal liever in paniek dan in ratio. Dat zijn zo de geneugten van de angstcultuur waarin we leven.

Check anders de ‘liveblogs’ eens die alle media hebben: ‘coronanieuws’ dat je geen enkel fundamenteel inzicht geeft. Enkel bedoeld om alle apocalyptische drek direct de samenleving in te pompen. Elke dode wordt gevierd, ook al is het aan het andere eind van de wereld. Maar ook de meest domme corona-dingetjes worden schaamteloos uitgevent. De hysterisch bange nieuwsconsument vreet het toch wel.

En dat het met de aantallen doden nog niet echt wil vlotten? Ach, daar geef je als journaille heel makkelijk een onheilspellende draai aan.

Inmiddels is door alle paniek de economische schade enorm. Beurzen in de min, scholen sluiten de deuren en bedrijven sturen personeel naar huis. Omdat ze – aldus een medewerker van een grote financiële dienstverlener die ik sprak – “geen haard willen zijn, want dat is slecht voor het imago.”
Denk daar maar eens goed over na. Het gaat bedrijven en instellingen dus niet om het coronavirus, maar om het eigen imago. Bang als men is voor de doorgedraaide publieke opinie, gek gemaakt door de media. Niemand wil, net als de Chinese restaurants in Nederland, geconfronteerd worden met een omzetdaling van 50%.

De tegenstelling tussen de kale cijfers rondom het coronavirus en de hysterie die media tentoonspreiden, is mij veel, véél te groot. In plaats van zaken in perspectief te plaatsen, fungeren media liever als de katalysator van dolle paniek, zogenaamde ‘gevaren’ tot in het absurde uitvergrotend. Met als gevolg dat niet het coronavirus hier huishoudt, maar het angstvirus.

Want niets is zo besmettelijk als angst. Of laat ik het anders zeggen: dit is geen epidemie – dit is een mediademie. Daarom heb ik mijn lidmaatschap van de Nederlandse Vereniging van Journalisten opgezegd. Bij die club wil ik niet meer horen.

40 reacties op “Coronavirus: epidemie of mediademie?”

  1. Beste Luuk,

    Uitstekend. Niet alleen deze corona-krankzin, maar iedere gebeurtenis die een vleugje gevaar in zich zou KUNNEN dragen, wordt uitgebuit om de lezertjes het kettinkje in het sleufje te doen schuiven. ‘Stop watching the news! Because the news contrives to frighten you. To make you feel small and alone. To make you feel your mind isn’t your own‘, uit ‘Spent The Day In Bed‘, van Morrissey, BMG Rights Management, september 2017. Een waar lied.

  2. elly engelkes

    Wereldwijd stierven in 2018 445.000 mensen aan malaria, voornamelijk kinderen. Daar hoor je niets over. Dat is nog iets anders dan 3168 door corona.

  3. Mjon Dielissen

    Eindelijk een stuk met nuchtere kijk op het geheel. Als er over de gewone griep gepubliceerd werd, zoals nu over Corona, dan lag de economie al jaren plat.

  4. Topstuk! Eindelijk iemand die relativeert. Het gaat inderdaad louter om angst. Corona wordt overschat terwijl de griep tegelijkertijd wordt onderschat. Mensen slaan desinfecterende handgel/blikvoedsel/thermometers/paracetanol in om de schaarste voor te zijn (had niemand eerder een thermometer in huis?) terwijl ze daarmee juist die schaarste creëren. Allemaal kuddegedrag.

    En dat schapengedrag baart me meer zorgen dan dat hele virus. Als alle scholen sluiten en evenementen worden afgelast zullen ze nog angstiger worden dan ze al zijn en dit als een bevestiging zien van hun eigen horrorscenario’s. En gebeurt er niets, dan vertrouwen ze het ook niet. “Dan verzwijgen ‘ze’ het”, en gilt men “waarom ze geen actie ondernemen”. Voor angstige mensen is het toch nooit goed. Ze geven er zelf wel weer een spannende draai aan.

  5. Luuk, je blijft “De Beste” !
    Bedrijven kunnen niet achterblijven, posters op alle muren over het Coronavirus, desinfecterende zeeppompjes en desinfecterende doekjes bij de CEO’s en de verkopers. Alle andere “werk”nemers wassen immers toch hun handen al enz., enz.

  6. Kit Zuidema

    Eigenlijk ben ik tegen het verspreiden van ‘Coronanieuws’, maar wat jij schrijft is goed voor mijn kinders. Ik moet namelijk naar hen toe vliegen. Hoop dat de KLM dit ook leest??!

  7. Hey Koelman …. Cool man! Ik heb het op mijn FB geplaatst en hoop dat 10.000x10x10 mensen het zullen lezen. Dank!

  8. Dus de volgende tekst is onjuist?!
    ‘Het probleem van deze epidemie is dat het bovenop alle andere zorg komt en die capaciteit is er niet. In Milaan worden mensen met kanker niet meer geopereerd vanwege gebrek aan operatiekamers. Die liggen vol met patiënten aan de beademing. Mensen met een hartinfarct of herseninfarct worden niet meer opgehaald door de ambulance. Alle patiënten van 70 of ouder worden überhaupt niet meer opgenomen in het ziekenhuis. 3 anesthesisten die patiënten hebben geintubeerd zonder bescherming liggen nu zelf beademd op de IC.’

    Ik ben het wel eens dat er heel veel gecommuniceerd wordt en heel paniekerig. Dat er niet een eenduidige beleid vanuit RIVM/regeringwordt gevoerd. Bijv Brabanders moeten waar kan thuiswerken, maar niet Brabanders die bij hetzelfde bedrijf in Brabant op kantoor werken, kunnen gewoon naar kantoor komen.

    Vraag me af of klopt wat die bankmedewerker zegt waarover in een eerder commentaar wordt geschreven. Werk zelf ook bij een bank en daar zijn de medewerkers sinds vandaag in 2 groepen verdeeld die geen fysiek contact meer met elkaar mogen hebben (om de week werk je vanaf thuis). Doel is niet imago, maar continuïteit van de bank activiteiten zelf, zodat alle klanten kunnen blijven pinnen en betalen etc.

    Ach wie weet heeft collega van mij gelijk dat het virus zich zo snel mogelijk moet verspreiden, zodat het virus ook zo snel mogelijk weer afneemt. Maar ik heb er mijn vraagtekens bij.

  9. Gaaf stuk, fijn geschreven, resoneert op alle vlakken die er bij mij toe doen…

  10. Luuk, ik ben het voor het grootste deel met je eens. Er is alleen 1 maar…wat ik nu meekrijg van Italië en wat ik hoor van mensen die daar nu zijn: is echt serieuze shit. Het probleem zit ‘m in de snelheid waarmee het virus zich verspreid en het aantal mensen dat besmet raakt van een besmet/ ziek persoon. Dat is wezenlijk anders dan de griep. Je krijgt namelijk op een moment daardoor een kantelpunt waardoor er ineens veel mensen moeten worden opgenomen en dat kan de zorg (en eigenlijk alle bedrijven die met zieken worden geconfronteerd) gewoonweg niet aan. Ik kan me voorstellen dat niemand dat wil en daarom moeten er maatregelen worden getroffen en die zijn ingrijpend in ieders leven, gezondheid, werk, economie, de maatschappij.
    Voor de rest: dat hypen is zwaar irritant en mensen die zich niet goed laten informeren raken daardoor snel in de paniek helaas.

  11. Helemaal eens: in perspectief zetten doet bijna niemand meer! Het leven is levensgevaarlijk, je kunt ziek worden en doodgaan! Fact checking lijkt irrelevant: snel en paniekerig roepen. Ja maar….als…Ze noemen me al C ontkenner en mensen worden ook boos als je relativeert. Echt vnl. media-virus. ‘Tuurlijk blijft het triest voor de slachtoffers.

  12. Je historisch besef lijkt in deze column van een pover niveau. Als je de moeite zou nemen om je in te lezen op waar ze nu in Italië staan door het corona virus dan kun je een inschatting maken waar wij in Nederland kunnen zijn over een aantal weken. Dat heeft weinig met angst zaaien te maken maar veel met realiteitszin vrees ik. Begrijp goed dat het een zeer lastige periode is maar in mijn optiek meer dan nodig de maatregelen te treffen die nu actueel zijn en volgens echte deskundigen nog niet ver genoeg gaan . Niemand weet waar dit virus toe kan leiden en hoe het zich verder kan ontwikkelen?! Moet je daar dan maar gewoon risico’s mee nemen?! We kunnen wel putten uit ervaring met eerdere historisch bezien recente pandemieën en breng ze nog even in herinnering: 2009 Mexicaanse griep 25000 tot 500000 vooral jongere mensen onder de 65 jaar die eraan zijn bezweken. Jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw de Hongkong griep 1.1 miljoen mensen dood ten gevolge.Tussen 1917 en 1920 de Spaanse griep waar naar schatting tussen de 50 en 100 miljoen mensen wereldwijd aan zijn overleden en die zich in eerste instantie ook liet aanzien als een milde griepvariant waarbij ze dachten dat bedrust het wel zou kunnen genezen. De tweede daarop volgende uitbraak was echter nietsontziend en maakte geen enkel onderscheid in leeftijd. Even voor de beeldvorming, dat is ongeveer 4 maal de bevolking van Nederland. In mijn beleving is om die reden dit artikel dan ook misleidend en zelfs gevaarlijk!

  13. Wouter Sonnen

    Halleluja! Dank Luuk, dat jij perfect onder woorden brengt wat zoveel mensen denken

  14. We hebben teveel journalisten. Vele items wordt tegenwoordig gehyped, niet alleen Corona.

  15. Anders Floor

    Je bent aan het cherrypicken, Luuk. Je neemt de mening van een dermatoloog serieus maar je negeert doodleuk de opmerkingen van bv een voozitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care. Ga de media niet verwijten dat ze aan stemmingmakende berichtgeving doen terwijl je zelf vanuit een gekleurde bril je bronnen uitkiest.
    https://www.parool.nl/nederland/voorzitter-intensive-care-vroeggeborenen-en-80-plussers-moeten-als-eerste-plaatsmaken~b339334f/

    Het echte probleem is niet zozeer de media. Het echte probleem is dat we de mening van experts negeren en te snel geneigd zijn om te luisteren naar hobbyisten die na een half uur “research” op Twitter roepen dat de griep erger is.

  16. Altijd heb ik de (serieuze) journalistiek verdedigd. Maar al jaren wordt er geknaagd aan mijn beeld van de journalist als hoeder van de waarheid. En nu, helaas, helaas, moet ik toegeven: de journalistiek heeft waarheid en betrouwbaarheid ingewisseld voor sensatie en hijgerigheid in hun jacht op de lezer. Blijft wel de vraag: wie is hier de schuldige, de journalist, de nieuwsconsument, of het systeem waarbinnen de oprechte journalistiek moet zien te overleven.

  17. laten we eens kijken hoe het er over twee weken voorstaat ik denk dat je een heel groot gedeelte van dit stuk kunt terugnemen. Maar ik hoop dat je gelijk hebt laat ik het zo zeggen

  18. Een mens lijdt het meest van het lijden wat hij(-zij) vreest. 50 jaar geleden op school geleerd. Nog niets veranderd.

  19. Dit stuk zelf discussieoplaaiend en met veel verbetenheid geschreven. Luuk geeft af en past duidelijk niet bij de Vereniging van Journalisten. Weet je uiteraard zijn er verdienmodellen op basis van sensatie, that’s life. Maar in deze serieuze epidemie met dergelijk snelle verspreiding zie ik tv, krant en internet als essentiële communicator. Uiteindelijk is het fijn dat er media is zoals Luuk zijn eigen feiten checkt op Worldometer. Hierdoor kun je je voorbereiden en beter handelen. Dat het soms onrust zaait als je leest dat ze in Italië geen mensen boven de 50 meer helpen is misschien wel zo maar is geen reden voor verbetenheid richting de media. Ik zou zeggen respect voor de mensen die informeren en hierbij de beste bedoelingen hebben.

  20. Er is in Italië wel degelijk een ramp gaande! Media of niet wij hebben met ze alle de verplichting dit niet te bagatelliseren.
    Mediagekte ja gevaar voor ouderen ja.

  21. Harry Betlem

    Luuk, heerlijk nuchter! Corona is niet het einde der tijden, niet eens een virus dat miljoenen slachtoffers zal eisen. Je maakt terecht vergelijkingen. Ik, nuchter als ik ben, doe dat ook.
    Je hoort nu even niemand over enorme aantallen slachtoffers van andere ziekten, van geweld, van hongersnood, van verkeer.
    Maar ik zeg het dan wel en word neergesabeld. Ik vrees ook dat het meer slachtoffers zal eisen dan ‘een griepje’,, maar zolang er geen ‘middel tegen’ is, is wijsheid, boerenverstand meer dan genoeg.
    De media maken ons knettergek en we laten het ook nog gebeuren!

  22. Rob Vrijburg

    De een noemt het stom, de ander Nederlandse nuchterheid.
    Maar ben het helemaal eens met de hoofdlijn van dit artikel. Natuurlijk erg vervelend als je dit virus oploopt en daar last van hebt. En nog veel erger als er mensen aan dood gaan. Maar vergelijking met “normaal” griepvirus zijn de gevolgen nog altijd minder bij Corona virus. Alleen verspreiding gaat sneller en is nog bijna niemand immuun ervoor. Dus erg zure appel waar we doorheen moeten.

  23. Vincent E

    Wat een idioot ben jij man.

    Jij verspreidt juist nepnieuws!! Op je eigen gevoel en mening!

    Ja kinderen gaan er niet dood aan! Maar mijn oom (42 jaar) ligt nu in coma door deze ziekte!

    En maar roepen dat de media liegt en overdrijft?!

    Door gasten zoals jou is het nu zover gekomen man man man

  24. roy dujardin

    De werkelijke onrust en paniek is dat we de afgelopen decennia het vermogen van de zorg dusdanig hebben verkleind dat we een beetje crisis al niet meer aankunnen. Wanneer we de laatste jaren nog meer ziekenhuizen hadden gesloten waren de ic’s wellicht al voor de carnaval vol geweest. Dan is de Chinese optie in drie dagen de IC capaciteit verdubbelen wellicht een betere dan kiezen voor een economische crisis die ons nog jaren gaat volgen.

  25. Ik denk dat in dit artikel wordt vergeten dat we nog weinig van het virus afweten. In tegenstelling tot andere ziekten. Daarnaast wordt geschreven dat jonge mensen immuun zijn, maar op de IC in Breda liggen ook gewoon die jongeren. Daar hoor je alleen weinig over in de media, om paniek te vermijden. Ja, ik vind dat de media te veel paniek zaait en we te veel nieuws weiden aan het Corona virus. Alleen je mag wel voorzichtig zijn, iedereen. Als je kan voorkomen dat ouderen overlijden aan het virus, zijn de maatregelen juist goed.

  26. Nobelprijswinnaar Michael Levitt, Amerikaans-Brits-Israëlische biofysicus:„In China zal het aantal nieuwe infecties binnenkort nul bereiken.Het aantal nieuwe gevallen begon vanaf 7 februari te dalen. Een week later begon ook het sterftecijfer te dalen.Het virus zal waarschijnlijk verdwijnen uit China tegen het einde van maart.”…De gewone griep treft veel meer mensen, waarom maken we ons zo druk om het coronavirus?Media creëren doelbewust de bange burger. Van bij de eerste signalen over de epidemie pakten de media uit met alarmerende cijfers op een dramatiserende toon. Telkens opnieuw: al zoveel besmettingen, al zoveel doden… Vaak ook werd de term ‘coronavirus’ voorafgegaan door het epitheton ‘dodelijk’.Dag na dag steeg de dramatiek met de stijging van het aantal besmettingen. Waarbij niemand op het idee kwam om deze cijfers af te wegen tegenover die van de ‘normale’ besmettingen en sterfgevallen als gevolg van de ‘gewone’ griep en ‘gewone’ longontstekingen.

  27. Lekker onderbouwd verhaal, maar niet heus. Je geeft je mening en dat is je goed recht, maar voor de lezers: dit is de mening van 1 iemand die niet de moeite heeft genomen zijn aannames te checken.

    Aan de schrijver: Tijd voor een rectificatie of blijf je je kop in het zand steken? Ondanks dat media tot in den treure hyped, is er wel degelijk iets extreems gaande. Heb je al rechtstreeks gesproken met iemand die op de IC werkt? Of met iemand in Noord-Italie? Doe dat eens, en denk dan iets langer na als je straks wordt uitgenodigd voor een lockdown party met een groepje onwetenden. Je gunt deze vreselijke virus niemand en het is geenszins vergelijkbaar met de griep.

  28. Hoi Dennis, neem even de tijd om dit filmpje te kijken. Meneer is een Duitse longarts met kennis van zaken. Maar ja, zijn vakkennis is natuurlijk ook maar een mening. Mail hem even en eis een rectificatie. Doen hoor!

  29. Ik vind het filmpje van dr., Wolfgang Wodarg erg indrukwekkend. Zet me serieus aan het denken. Dank daarvoor! Toch even… Hoe verklaar je dan dat de IC’s (In Italië sowieso en NL verwacht ook een golf) ineens volstromen met mensen die zulke intensieve zorg nodig hebben? Dat gebeurt toch niet elk jaar als gevolg van de ‘normale’ griep?

  30. Dit is een griepvirus dat zware ademhalingsproblemen veroorzaakt en waartegen (nog) geen vaccin bestaat. Daardoor die hoge sterfte bij ouderen met onderliggende gezondheidsproblemen. Dat geldt ook voor 99% van de doden in Italië. https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-03-18/99-of-those-who-died-from-virus-had-other-illness-italy-says

    Waar het mij om gaat in deze column, is de rol van de media. Vanochtend las ik de kop ‘Geen goed weer voor indammen corona: koude en droge lucht op komst‘. Dan denk ik: oh, even geen doden te melden, dus dan komen media na lang brainstormen hiermee aanzetten. Dat corona wordt echt tot op de laatste druppel uitgeknepen.

    In Oostenrijk is een vrouw van 27 aan corona bezweken. Commotie alom, paniek. Pas een dag later meldden media dat de vrouw al 14 jaar zwaar ziek was (long, nieren, etc). Tijdens de behandeling van deze ziekten werd ze ook op corona getest. En die test bleek positief. Daarna is ze gestorven aan de ziekten waar ze al 14 jaar onder gebukt ging. Ook zij gaat als corona-dode de boeken in.

    De vraag die dan opkomt is: hoeveel overlijdens zijn echt “1 op 1” het gevolg van corona? Let wel, ik zeg niet dat er niets aan de hand is in Italië (sowieso is elk overlijden een gigantisch drama voor de direct betrokkenen) maar als Nederlandse overheid (en ook als pers) dien je de helikopterview te bewaren. Uiteindelijk is paniek altijd de grootste vijand. En ik heb niet bepaald het gevoel dat de pers hier een positieve bijdrage aan levert.

  31. Jack Schlangen

    De media stellen zich op als uitgehongerde aasgieren. Objectiviteit is hen vreemd. Een andere, kritische mening ook. Samen met de door hun zelf opgelegde protocols van de WHO, RIVM en GGD’s wakkeren ze de massahysterie aan. Vooral de hoeveelheid onzinnige informatie van de media is ontluisterend. De gewone burger hoeft maar 1 minuut per dag geïnformeerd te worden over het coronavirus, nl. via de teletekstpagina 715 van de NPO. En dan die banghazerij. Als men oudere, zieke, zwakke mensen in quarantaine stelt, hoeven er verder geen maatregelen te worden genomen (jammer voor de media!). Is ook veel effectiever. Wel zullen er dan meer mensen besmet worden, maar dan wel mensen die er tegen kunnen. Dat noemt men solidariteit, maar dan wel van een type met gezond verstand.

  32. Zullen we gewoon de autoriteiten volgen?! Laten we er eens voor kiezen om een volgzaam volk te zijn, in plaats van een volk van betweters, en te luisteren naar onze minister president.

    Luuk, je hebt me tot denken aan gezet, maar onderstaand artikel zet me ook tot denken aan:

    Citaat uit artikel in de Volkskrant:

    “Dan kan het schatten beginnen. In het gunstige geval is de sterfte 0,3 procent en raakt 60 procent geïnfecteerd. Het aantal levens dat de ziekte dan in Nederland zou eisen is 0,003 x 0,60 x 17,18 miljoen inwoners = 31 duizend slachtoffers. Om een idee te geven: in een heftig griepseizoen eist de griep in ons land ongeveer 10 duizend mensenlevens.

    In het ongunstige geval is de sterfte aan corona 1 procent en raakt op termijn 80 procent geïnfecteerd. Dan komen we uit op 0,01 x 0,80 x 17,18 miljoen inwoners = 137 duizend mensen. Om ook dat enigszins in perspectief te plaatsen: dat is drie keer zoveel als er jaarlijks in Nederland mensen overlijden aan de gevolgen van kanker.”

    Bron: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/hoeveel-levens-kan-corona-in-ons-land-eisen~b15314d6/ bezocht 21-03-2020

    Mijn conclusie: ik volg de aanwijzingen van de leider op. In dit geval Mark Rutte en het RIVM

  33. Hoi Marleen, ik volg ook netjes alle aanwijzingen van het RIVM op. En Rutte doet het goed.

    Met je citaat uit de Volkskrant onderstreep je heel mooi mijn betoog over media & angst. Het coronavirus is zo nieuw dat niemand betrouwbare cijfers heeft. Dit soort bierviltje-rekenen past in een café, maar niet in een “kwaliteitskrant”.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top