Boekhouder in Auschwitz

Eva Kor, overlevende van Auschwitz, heeft SS’er Oskar Gröning vergeven. Oskar was een 20-jarige bankbediende toen hij zich in 1943 meldde bij de SS, aangetrokken door alle propaganda en Duitse overwinningen. Maar Oskar wachtte weinig glorie.

Hij werd als boekhouder naar Auschwitz gestuurd, in de rang van korporaal. Pas bij aankomst besefte Oskar wat Auschwitz was. Gaskamers en verbrandingsovens draaiden op volle toeren. Op zijn tweede dag zag hij hoe een SS’er een huilende baby dood sloeg tegen een vrachtwagen.

Oskar wilde weg. Hij vroeg overplaatsing aan, maar die werd afgewezen. Wat nu? Hij besloot zich verder geheel afzijdig te houden. Een houding die hij later in brieven aan zijn kinderen zou omschrijven als “gemakzuchtig en laf.”

Oskar heeft niemand vermoord. Het was zijn taak de achtergelaten bezittingen van gevangenen af te voeren en hun geld te tellen en door te sluizen naar Berlijn. Ook het schrobben van het perron viel onder zijn werkzaamheden. Bloed en braaksel moesten weg vóór de volgende trein arriveerde.

Uiteindelijk willigde de kampleiding Oskars derde verzoek tot overplaatsing in. Eind 1944 werd hij naar het front in de Belgische Ardennen gestuurd. Daar raakte hij gewond en werd krijgsgevangen genomen.

En nu? Nu is het 2015. Ondersteund door zijn advocaten schuifelt Oskar als 93-jarige met zijn rollator de rechtszaal binnen. De aanklacht: hij heeft als boekhouder bijgedragen aan het soepele functioneren van vernietigingskamp Auschwitz. Oskar ontkent niets. Integendeel. Hij heeft zijn herinneringen al jaren geleden voor zijn kinderen op papier vastgelegd en zelfs geageerd tegen holocaust-ontkenners. In interviews (o.a. voor de BBC) getuigde Oskar van de gruwelen die hij met eigen ogen had gezien. Maar dat pleit hem niet vrij: “voor mij staat vast dat ik moreel medeplichtig ben.” Hij vraagt om vergiffenis.

Op de publieke tribune zit de 81-jarige Eva Kor. Samen met haar tweelingzus overleefde zij de genetische experimenten van Auschwitz’ kampdokter Mengele. Na de eerste procesdag stapt zij op Gröning af en stelt zich voor. Deze schrikt zo van haar uitgestoken hand dat hij haar arm grijpt en flauwvalt. Enkele dagen later benadert Eva Oskar opnieuw. Zij pakt zijn hand. Ze vergeeft hem. Oskar omhelst haar.

Die foto ging deze week de hele wereld over. Twee bejaarden, zeventig jaar na dato. En nu zijn heel veel mensen boos. Ik begrijp niet waarom. Eva besloot te vergeven. Niet zozeer omdat Oskar daarom vroeg – maar omdat zij het zélf wilde. Wat is daar in hemelsnaam mis mee? Vergeven is geen must, maar als je het kunt, lijkt me dat een ware bevrijding.

Foto: dailymail.co.uk

13 reacties op “Boekhouder in Auschwitz”

  1. Die stukjes na de eigenlijke column zijn als een blauwe plek, waar je even op MOET drukken. Je wil niet, maar je moet. Uit een vreemd soort masochisme.

  2. Als ik het goed begrepen heb zei Eva Kor na afloop; ‘Vergeven is uiteindelijk wraak’, of woorden van die strekking.

    En dat snap ik.

  3. Deze keer had Willem op zijn e-Bike een héél lange fietstocht moeten gaan in plaats van de columnist te overtroeven met zijn staaltje van lijkenpikkerij om óók eens belangrijk te zijn.

  4. Slechts een ervaringsdeskundige als Eva Kor mag vergeven. De rest die meedoet doet aan lijkenpikkerij en politiek correcte mooipraterij.

  5. Luuk, een deel van mijn voorouders, de Joodse kant, is ook vermoord. De overlevenden, wonend in the UK, de VS en in het grappige landje dat Israël wordt genoemd, koesteren absoluut geen haat en wrok meer ten opzichte van de Duitsers van nu.
    Voorbij is voorbij. Na de Tweede Wereldoorlog hebben de Joodse gemeenschap in ons land en de vertegenwoordigers van Het Duitsland van na 1945 allang vrede gesloten en vergeven.
    Vergeten is iets anders. Je hoeft deze ellende niet te vergeten. Maar wel vergeven.
    Dank zij wijlen Prins Claus ( die legde de contacten tussen de Joodse gemeenschap en de Duitsers, uitstekend diplomaat die hij was) en uitstekende Duitse ambassadeurs as Von der Gablentz is e.e.a. correct verlopen.

  6. Het heeft even geduurd, maar je eerste echt goede column van dit jaar is een feit! Proficiat Luuk!

    Oh, wat ben ik toch een vervelend zuur mannetje, ik weet het.

  7. Prachtige column. En kan die Willem eindelijk zijn vervelende geschrijf eens voor zich houden. Het begint me nu mateloos te irriteren.

  8. Ik ben een verschrikkelijk trouwe lezer maar een waardeloze reageerder. Ik reageer eigenlijk nooit maar ik geniet door de bank genomen van je stukjes. Ik kan het wel niet altijd met je eens zijn maar vaak ben ik dat wel. In ieder geval heb je lef en flik je het ‘m toch maar weer elke week.
    Deze week is je stuk niet cynisch, sarcastisch of prikkelend maar wel prachtig mooi.

  9. Sluit me helemaal aan bij Mies, ook wat betreft de eerste twee zinnen trouwens 😉

Reacties zijn uitgeschakeld.

Scroll naar top